Hartstocht...

Dinsdag 10 juni 2014; dag 27b. Fort Augustus, Caledonisch Kanaal.

De infrastructuur waarmee wij het landschap vormgeven, is in feite de weerslag van onze behoeften en hartstochten. En van onze strijd met de elementen natuurlijk.

Ga maar na: een weg, brug, tunnel of vaarweg wordt alleen aangelegd als er geld verdiend kan worden, oorlogen gevoerd moeten worden of als de heimelijke geliefde geschaakt dient te worden.

Vroeger was vervoer over water in Schotland de meest gebruikelijke vorm. Wat wil je ook, het land is omgeven door water en vergeven van de lochs. Toch ging dat lang niet altijd goed. Aan de westkust, bij de Hebriden, vergingen er zo vaak boten dat de bewoners er voldoende wrakhout konden vinden om er de daken van hun 'black houses', de traditionele huizen, mee te bouwen. De eilanden waren -  en zijn - zo goed als boomloos.

De tocht om de noordwestpunt van Schotland, Cape Wrath, was berucht. Begin 19e eeuw was de maat vol en werd besloten een kanaal aan te leggen door de Great Glen, een scheur in de aardkorst die dwars door Schotland loopt van Inverness tot Fort William.

In 1804 werd de spreekwoordelijke schop de grond in gestoken en in 1822 konden de eerste boten veilig en wel dwars door Schotland. Dat klinkt simpeler dan het is. De totale lengte is zo'n honderd kilometer. Gelukkig liggen er twee grote lochs in de slenk, Loch Lochy en Loch Ness, zodat ze voor het kanaal alleen maar de verbindende stukjes tussen die lochs hoefden te graven.

Het probleem is alleen dat Fort William veel hoger ligt dan Inverness. Om het verval te overwinnen, bedacht de hoofdingenieur, Thomas Telford, dat er in totaal 29 sluizen moesten worden aangebracht. Bij Fort Augustus liggen er vijf als een trappetje achter elkaar. Een prachtig voorbeeld van ingenieurskunst!

Zo rond 1840 was het kanaal alweer te smal en te ondiep geworden. Voordat ze goed en wel klaar waren met uitdiepen, was er een spoorweg aangelegd naar Inverness en de westkust, waardoor het kanaal veel aan betekenis verloor.

Vandaag de dag is het Caledonisch Kanaal vooral geliefd voor plezierjachtjes. De vijf sluisjes bij Fort Augustus zijn mooi om te bekijken in het licht van de ondergaande zon. En eenzaamheid is alweer geen probleem: een miljoen midges kijkt geinteresseerd toe wie ze nu 's als wandelende sapbar zullen benutten. ZZZZzzz..... raak! Spat! Bloed! Ook dit is hartstocht...